เคปทาวน์, 6 พ.ค. (ซินหัว) -- เมื่อวันจันทร์ (4 พ.ค.) มหาวิทยาลัยเคปทาวน์ของแอฟริกาใต้เปิดเผยผลการศึกษาฉบับใหม่จากกลุ่มวิจัยคิมเบอร์ไลต์ สังกัดภาควิชาธรณีวิทยาของมหาวิทยาลัยฯ ซึ่งค้นพบเบาะแสใหม่เกี่ยวกับต้นกำเนิดของเพชรที่มีขนาดใหญ่ที่สุดและมูลค่าสูงที่สุดในโลก เชื่อมโยงการก่อตัวของเพชรนี้เข้ากับพื้นที่ที่อุดมด้วยธาตุเหล็กอย่างผิดปกติ ซึ่งอยู่ลึกลงไปภายในชั้นเนื้อโลก
การศึกษานี้มุ่งเน้นที่เพชรคุณภาพสูงหายากอย่าง "คลิปเพิร์ส" (CLIPPIRs) ซึ่งมีลักษณะคล้ายเพชรคัลลิแนน มีความบริสุทธิ์สูง รูปทรงบิดเบี้ยว และผ่านการกัดกร่อน โดยความเข้าใจเกี่ยวกับการก่อตัวของเพชรนี้ยังไม่ชัดเจน และการศึกษาพบว่าหินคิมเบอร์ไลต์หรือหินอมเพชรที่พาเพชรนี้ขึ้นสู่พื้นผิวโลกมีตัวอย่างพื้นที่แปลกที่อุดมด้วยธาตุเหล็ก ซึ่งอยู่ลึกลงไปใต้พื้นผิวโลกมากกว่า 150 กิโลเมตร ณ ฐานชั้นธรณีภาค
คณะนักวิจัยจากสถาบันวิทยาศาสตร์คาร์เนกีของสหรัฐฯ และมหาวิทยาลัยธรณีศาสตร์แห่งประเทศจีนของจีน ค้นพบว่าพื้นที่แปลกเหล่านี้มีอัตลักษณ์ทางไอโซโทปที่พิเศษ ซึ่งบ่งชี้ว่าเคยเป็นส่วนหนึ่งของเปลือกโลกใต้มหาสมุทรโบราณที่มุดตัวลงไปและผสานรวมเข้ากับชั้นเนื้อโลกระดับลึกในเวลาต่อมา
รองศาสตราจารย์เจฟฟรีย์ โฮวาร์ธ ผู้เขียนหลักของผลการศึกษา กล่าวว่าปฏิสัมพันธ์ระหว่างหินหนืดคิมเบอร์ไลต์ที่หลอมละลายและดันตัวขึ้นสู่พื้นผิวโลกกับพื้นที่ที่อุดมด้วยธาตุเหล็กในชั้นเนื้อโลกระดับลึกได้ก่อให้เกิดผลึกแร่ขนาดใหญ่อันเป็นลักษณะเฉพาะของกลุ่มหินที่ให้กำเนิดเพชรคลิปเพิร์ส
โฮวาร์ธระบุว่าผลการศึกษาบ่งชี้ว่าเพชรพิเศษเหล่านี้ที่บางส่วนมีขนาดใหญ่ที่สุดและมูลค่ามากที่สุดในโลกก่อตัวขึ้นในสภาพแวดล้อมที่อุดมด้วยธาตุเหล็กหนาแน่นผิดปกติข้างใต้แผ่นพื้นทวีป ซึ่งมีต้นกำเนิดจากเปลือกโลกใต้มหาสมุทรโบราณที่ถูกดึงลงไปและสะสมตัวอยู่บริเวณฐานชั้นธรณีภาค
นอกจากนั้นผลการศึกษาบ่งชี้ว่าพื้นที่ที่อุดมด้วยธาตุเหล็กและความผิดปกติทางไอโซโทปนี้เป็นแหล่งความแตกต่างทางธรณีเคมีในหินภูเขาไฟที่ปะทุทั่วโลก
โฮวาร์ธเสริมว่าการตรวจสอบทางเคมีที่อยู่ในแร่โอลิวีน (olivine) ที่ถูกดันขึ้นมาด้วยการปะทุของหินคิมเบอร์ไลต์ ปัจจุบันเราสามารถสืบย้อนกลับไปได้ว่าเพชรพิเศษเหล่านี้มาจากไหนและจะค้นหาพวกมันเพิ่มเติมได้อย่างไร
อนึ่ง เพชรคัลลิแนน (Cullinan Diamond) เป็นเพชรขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยค้นพบ มีน้ำหนักถึง 3,106 กะรัต ค้นพบในปี 1905 ใกล้กับเมืองพริทอเรียของแอฟริกาใต้

(แฟ้มภาพซินหัว : แบบจำลองเพชรเกรต สตาร์ ออฟ แอฟริกา (ซ้าย) ที่เหมืองคัลลิแนน เมืองคัลลิแนน จังหวัดเกาเต็งของแอฟริกาใต้ วันที่ 13 ส.ค. 2023)
