เหอเฝย, 7 ก.ย. (ซินหัว) -- เมื่อไม่นานมานี้ โหวเจิงเชียน นักวิชาการประจำสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน และหัวหน้านักวิทยาศาสตร์ประจำภารกิจเทียนเวิ่น-3 (Tianwen-3) ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวซินหัวว่าภารกิจเทียนเวิ่น-3 ซึ่งเป็นภารกิจสำคัญของโครงการสำรวจดาวเคราะห์ของจีนที่มีกำหนดปล่อยขึ้นสู่อวกาศราวปี 2028 กำลังค้นหาหลักฐานว่ามีสิ่งมีชีวิตเคยดำรงอยู่บนดาวอังคารหรือไม่ โดยมีเป้าหมายเก็บตัวอย่างจากดาวอังคารกลับมายังโลกเพื่อวิเคราะห์อย่างละเอียด และคาดว่าจะเป็นภารกิจนำตัวอย่างจากดาวอังคารกลับมายังโลกภารกิจแรกในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ

ก่อนหน้านี้ เพอร์เซเวียแรนซ์ (Perseverance) ยานสำรวจพื้นผิวดาวอังคารขององค์การนาซา (NASA) ได้เก็บตัวอย่างจากพื้นผิวดาวอังคารในระดับตื้นแล้ว และจะต้องดำเนินภารกิจต่อเนื่องเพื่อนำตัวอย่างดังกล่าวกลับมายังโลก แต่ภารกิจเทียนเวิ่น-3 ตั้งเป้าเก็บรวบรวมและนำตัวอย่างกลับโลกภายในภารกิจเดียว โดยจีนคาดว่าจะกำหนดพื้นที่ลงจอดสำหรับภารกิจดังกล่าวภายในสิ้นปี 2026 ขณะที่นักวิทยาศาสตร์จีนกำลังเดินหน้าจัดทำแผนที่ธรณีวิทยาดาวอังคารฉบับใหม่ที่ครอบคลุมทั้งดาว

ดาวอังคารเป็นหนึ่งในดาวเคราะห์หินของระบบสุริยะที่มีลักษณะใกล้เคียงกับโลกมากที่สุด และอาจเคยเอื้อต่อการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิต แม้ปัจจุบันจะเป็นดาวเคราะห์ที่หนาวเย็นและแห้งแล้ง มีชั้นบรรยากาศเบาบางและไม่มีสนามแม่เหล็กห่อหุ้มดาว โดยตลอดช่วงครึ่งศตวรรษที่ผ่านมามีภารกิจสำรวจดาวอังคารทั่วโลกแล้ว 47 ภารกิจ แต่ภารกิจที่มีความท้าทายมากขึ้น เช่น การนำตัวอย่างจากดาวอังคารกลับโลกและภารกิจส่งมนุษย์ไปยังดาวอังคารยังคงไม่มีความก้าวหน้าครั้งสำคัญ

โหวระบุว่าภารกิจเทียนเวิ่น-3 จะค้นหาร่องรอยของจุลชีพที่อาจคล้ายคลึงกับสิ่งมีชีวิตยุคแรกเริ่มบนโลก รวมถึงศึกษาความเป็นไปได้ของสิ่งมีชีวิตรูปแบบที่ยังไม่เป็นที่รู้จัก ซึ่งอาจเกิดจากวิวัฒนาการอันเป็นเอกลักษณ์ของดาวอังคาร เพื่อค้นหาหลักฐานสำคัญสำหรับตอบคำถามว่าดาวอังคารเคยมีสิ่งมีชีวิตหรือไม่ นอกจากนี้ ภารกิจดังกล่าวยังอาจช่วยเพิ่มพูนความเข้าใจเกี่ยวกับวิวัฒนาการของสภาพภูมิอากาศและกระบวนการทางธรณีวิทยาของดาวอังคาร ตลอดจนต่อยอดการศึกษาดาวเคราะห์เปรียบเทียบและต้นกำเนิดของสิ่งมีชีวิต

การนำตัวอย่างจากดาวอังคารกลับมายังโลกมีความท้าทายสำคัญตั้งแต่การคัดเลือกจุดลงจอด การปกป้องดาวเคราะห์และควบคุมการปนเปื้อน ไปจนถึงการตรวจหาร่องรอยสิ่งมีชีวิต โดยขณะนี้นักวิทยาศาสตร์จีนกำลังคัดเลือกพื้นที่ลงจอดโดยพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น อายุทางธรณีวิทยา ประวัติการมีน้ำ สภาพแวดล้อมที่อาจเอื้อต่อการดำรงชีวิต และศักยภาพในการเก็บรักษาร่องรอยทางชีวภาพ ขณะเดียวกัน จีนเตรียมจัดตั้งห้องปฏิบัติการปกป้องดาวเคราะห์เพื่อป้องกันการปนเปื้อนทางชีวภาพแห่งแรกของโลก เพื่อป้องกันจุลินทรีย์จากโลกปนเปื้อนดาวอังคาร และรับรองการแยกกักตัวอย่างที่นำกลับมาอย่างปลอดภัย

ทั้งนี้ ทีมนักวิทยาศาสตร์จีนกำลังเดินหน้าจัดทำแผนที่ธรณีวิทยาดาวอังคารฉบับใหม่ที่ครอบคลุมทั้งดาว โดยใช้ข้อมูลจากภารกิจเทียนเวิ่น-1 และแหล่งข้อมูลจากนานาชาติหลายแห่ง รวมถึงรวบรวมข้อมูลจากภาพถ่าย การวิเคราะห์สารด้วยสเปกตรัมคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (spectroscopy) เรดาร์ และการตรวจวัดแรงโน้มถ่วง พร้อมประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการตีความข้อมูลทางธรณีวิทยา ซึ่งมีกำหนดจัดทำแผนที่ธรณีวิทยาดาวอังคารทั้งดวงฉบับ 1.0 ในมาตราส่วน 1:5 ล้านให้แล้วเสร็จภายในสิ้นปี 2028